ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ
( ಆಕಾಶ ಮ. ಶೇರಖಾನೆ)
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ದೇಶವು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯವು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
* ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇಶವು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 280 GW ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ 450 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
* ಸೌರಶಕ್ತಿ: ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ದೇಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೇರಳವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಸೌರ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ನೀತಿಗಳು ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ.
* ಪವನ ಶಕ್ತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಬಲ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ದೇಶವು ವಿಶಾಲವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತವು 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ 60 GW ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿರಂತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಾಚೆಯ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
* ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ: ಭಾರತವು ಗಣನೀಯ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಹ ಅನ್ವೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಶಕ್ತಿ ಶೇಖರಣಾ ಪರಿಹಾರಗಳು: ಸಮರ್ಥ ಶಕ್ತಿಯ ಶೇಖರಣಾ ಪರಿಹಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತವು ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿ ಶೇಖರಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
* ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್ (ಇವಿಗಳು): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. EVಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ EV ಅಳವಡಿಕೆಯು ಈ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
* ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ: ಭಾರತವು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಗ್ರಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಶವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳ ಮಧ್ಯಂತರ, ಗ್ರಿಡ್ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಂದುವರಿದ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

